Bressers architecten en Artes Group brengen Sint-Baafs naar de 21ste eeuw

For English scroll down

In de voorbije uitvoeringsperiode (10-tal weken) werd er veel tijd en energie gestoken in de werfvoorbereiding en -organisatie. De werfzone, met torenkraan, ketenpark, afsluitingen, … werd opgebouwd om de werken kwalitatief en gestructureerd te kunnen uitvoeren. Dit project is voor de aannemer Artes een grote uitdaging door de combinatie van complexiteit, korte uitvoeringstermijn en groot werkvolume.

Alleen al de problematiek van vergunningen voor inname openbare weg, de gesprekken met de buurt, de parkeerproblematiek van de meer dan 100 arbeiders en de logistiek van aanvoer van materieel en materiaal in het centrum van de stad is een huzarenstuk. Gelukkig wordt er ook vanuit de stad en politie meegedacht en gezocht naar oplossingen, omdat anders dit project uitvoeren onmogelijk wordt.

Na deze voorbereidende fase startten de werken gelijktijdig op verschillende fronten. Zo zijn de conserverende maatregelen aan de 14de en 15de eeuwse muurschilderingen in de crypte van bij de start van het project aangevat. Dit terwijl gelijktijdig archeologische opgravingen, het plaatsen van stellingen in functie van gevel- en dakrestauratie en stabiliteitswerken i.f.v. het nieuwbouwvolume, in uitvoering zijn.

In principe zou men kunnen stellen dat dit project eigenlijk het uitvoeren is van 5 werven tegelijkertijd. nl. archeologische opgravingen, de binnenrestauratie van de crypte, het bouwen van een nieuw bezoekerscentrum en circulatiegebouw, en de gevelrestauratie van de kranskapellen. Daarbij zal binnen een 2-tal maanden nog een 5e werf opstarten, nl. de restauratie en nieuwe invulling van de sacramentskapel, waar het gerestaureerde Lam Gods zal komen te staan. 

 Archeologie

Van de 6 archeologiezones zijn de zone van het nieuwe bezoekerscentrum en een klein gedeelte aan de kranskapellen in uitvoering. 

Praktisch kan meteen de complexiteit van de uit te voeren werken worden ingeschat, doordat op dergelijke kleine ruimte, er manueel en machinaal dient te worden uitgegraven, samen met kernboringen, het stabiliseren van de funderingsmuren en het aan- en afvoeren van de grond door de uiterste waardevolle tuin.

De binnenrestauratie van de crypte.

Het meubilair in de crypte werd gedemonteerd of verwijderd. Alle vloeren, die behouden dienen te blijven in de zijkapellen, werden afgeschermd. Tevens werden er stof- en luchtdichte wanden opgebouwd ter bescherming van de waardevolle delen en ruimtes. Ook werd er een tijdelijke klimatisatie aangebracht om het romaans gedeelte met belangrijke muurschilderingen op een constante temperatuur en vochtigheidsgraad te houden, zodat schade bij de uitvoering van de werken voorkomen wordt. Bv. Bij uitvoering van de beton- en pleisterwerken komt er een grote hoeveelheid vocht in de ruimtes. Deze vochtpieken zullen worden opgevangen door deze installaties. 

De bestaande muurschilderingen werden tevens geconsolideerd uit voorzorg, door onze specialisten restauratie muurschilderingen, Profiel. Momenteel worden door Profiel, in samenwerking met het KIK, de diverse pleister- en schilderlagen onderzocht, die gedurende eeuwen werden gebruikt, om de juiste keuzes te kunnen maken, inzake het vernieuwen en herstellen van het kalkpleisterwerk, de verfkeuze en dergelijke. 

Ook is reeds gestart met de uitbraak van de tegelvloeren, waarbij het de bedoeling is dat nieuwe technieken worden ingebracht in de vloer. De technische kanalen worden geïsoleerd en uiteindelijk worden ook nieuwe gepolijste vloeren geplaatst.

De gevel- en dakrestauratie van de kranskapellen

Vanop de net opgebouwde stellingen kan men zien hoe de gevelrestauratie is gestart. Daartoe werden de glas-in-loodpanelen gedemonteerd, die reeds overgebracht zijn naar het glas-in-lood atelier voor restauratie. Ook de binnenzijde van de ramen werden wind- en waterdicht afgeschermd. 

Vooral de restauratie van de natuursteen wordt een moeilijke opdracht. De Doornikse kalksteen steen is in zeer slechte staat en zal waar nodig vervangen worden. Daartoe wordt gestreefd naar een maximaal behoud van de natuursteen. Technieken zoals inlijmen van stukken steen en ter plaatse bekappen door onze steenkappers worden toegepast om zo veel mogelijk origineel materiaal te kunnen behouden. Ook worden de kalkvoegen vervangen, die ofwel verzand zijn of verkeerdelijk in een vroegere restauratie in cement uitgevoerd werden. 

Voor het herstel van het dak, werden de natuurleien reeds verwijderd en zijn de timmerwerken in uitvoering.

Nieuw bezoekerscentrum en Circulatievolume.

©Artes Group

De grond- en archeologiewerken zijn in volle uitvoering, alsook de funderingswerken. Alle funderingen van de gebouwen, aanliggend aan het nieuwe circulatievolume, moeten verdiept worden door middel van de techniek van jetgrouting. Daartoe wordt onder de bestaande fundering onder grote druk cement geïnjecteerd in de onderliggende zandgrond en worden er cementpalen tot 9 m diepte gerealiseerd. Bij uitvoering van deze werken is nu reeds gebleken dat de funderingen van de diverse gebouwen allemaal op verschillende niveaus zitten. Dit maakt het extra complex en hiertoe moeten de werken in verschillende fases worden uitgevoerd. De huidige bouwput is nu reeds een 4 m diep. Wanneer ook de grondankers zijn geplaatst, kan ook de laatste fase van uitgraving starten en wordt er tot een niveau van +/- 6 m uitgegraven. Dit is bijna 2 meter dieper dan de fundering van de kathedraal.


Bressers architects and Artes Group bring Saint-Bavo’s into the 21rst century

In the previous implementation periods (10 weeks) a lot of time and energy was put into the preparation and organisation of the site. The site zone, with tower crane, site cabins, site fencing, etc. was constructed to ensure a qualitative and structured manner of working. This project is a major challenge for Artes due to the combination of complexity, short implementation time and large work volume.

The issue of permits for occupying public roads, conversations with the neighborhood, the parking problem for the more than 100 workers and the logistics of the supply of equipment and material in the center of the city alone was a huge feat. Fortunately, the city and the police cooperated and helped look for solutions. Without this cooperation the project would have been virtually impossible to implement. 

After this preparatory phase, the works simultaneously started on different fronts. For example, the conservation measures on the 14th and 15th century murals in the crypt were already implemented at the start of the project. At the same time archaeological excavations and the placing of scaffolding for the restoring of the facade and roof as well as stability works for the new building volume were in progress. It could be argued that this project is actually the execution of 4 sites at the same time, i.e. archaeological excavations, the interior restoration of the crypt, the construction of a new visitor center and circulation building, and the facade restoration of the radiating chapels. In addition, a fifth building site, i.e. the restoration and new interpretation of the sacrament chapel, where the restored Ghent Altarpiece will be placed, will start within two months.

 Archaeology

Of the 6 archeology zones, the zone of the new visitor center and a small part on the radiating chapels are in progress. 

Manual and mechanical excavation needs to be carried out simultaneously with core drilling, stabilisation of the foundation walls and the supply and removal of soil through the extremely valuable ground. This makes the organisation of all of these activities on such a small site extremely complex.

The inner restoration of the crypt

The furniture in the crypt was dismantled or removed. All floors to be preserved in the side chapels were protected. Dust and airtight walls were also built to protect the valuable parts and spaces. Temporary air conditioning has been installed to keep the important murals in the Romanesque part at a constant temperature and humidity, so that damage during the works is prevented. For example a large amount of moisture enters the rooms when the concrete and plaster works are carried out. These moisture peaks will be absorbed by these installations. Our restoration specialists, Profiel, also consolidated the existing murals as a precaution. Currently, Profiel, in collaboration with the KIK, is investigating the various plaster and paint layers that have been used for centuries in order to make the right choices regarding the renewal and repair of lime plaster, the choice of paint and such.

The removal of the tiled floors has also already begun, with the intention of introducing new techniques into the floor. The technical underground channels will be insulated and eventually new polished floors will be installed.

The facade and roof restoration of the apsidal chapel

From the newly constructed scaffolding it can be seen how the facade restoration started. To this end, the stained glass panels were dismantled and have already been brought to the stained glass workshop for restoration. The inside of the windows were protected against wind and water. The restoration of the natural stone in particular will be a difficult task. The Tournai limestone stone is in very poor condition and will be replaced where necessary. Maximum preservation of the natural stone is of vital importance. Techniques such as gluing in pieces of stone and trimming on site are used by our stonemasons in order to preserve as much original material as possible. The lime joints, which have either been sanded or incorrectly carried out in an earlier cement restoration, will be replaced. For the repair of the roof, the natural slates have already been removed and the carpentry works are in progress.

New Visitor Center and Circulation volume

©Artes Group

The soil and archeology works are in full progress, as well as the foundation works. All foundations of the buildings adjacent to the new circulation volume must be deepened by means of a jet grouting technique. For this purpose, cement is injected under high pressure under the existing foundation into the underlying sandy soil. Concrete pillars up to a depth of 9 m are realised. Whilst carrying out these works it is already apparent that the foundations of the various buildings are all on different levels. This makes it extra complicated. The works must be carried out in different phases. The current construction site is already 4 m deep. The final phase of excavation can also start once the ground anchors have been placed. Up to a level of +/- 6 m will be excavated. This is almost 2 meters deeper than the foundation of the cathedral.

Translation Clare Kennedy

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s